Phạm Thị Vân là một trong những người phụ nữ khiến tôi nghĩ ngay đến hai chữ “tự do” mỗi khi nhắc tên. Không phải kiểu tự do bay bổng trên mạng xã hội. Mà là thứ tự do được đánh đổi bằng gần hai mươi năm dám bước ra khỏi vùng an toàn, hết lần này đến lần khác.
Tôi viết bài này cho chuyên mục Những người bạn. Bởi có những con người mà chỉ cần kể đúng câu chuyện của họ, người đọc đã tự thấy mình cần sống khác đi. Chị Vân là một người như vậy.
Phạm Thị Vân là ai?
Phạm Thị Vân sinh năm 1986, tại một vùng quê thuần nông của Thái Bình. Chị hiện là CEO của Enterbuy Việt Nam. Đây là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực lọc nước ăn uống, lọc tổng sinh hoạt và điện tử – điện lạnh – gia dụng.
Nhưng nếu chỉ đọc chức danh, bạn sẽ bỏ lỡ phần hay nhất. Chính chị từng nói một câu khiến tôi nhớ mãi: “Tôi không bắt đầu câu chuyện này bằng chức danh. Tôi bắt đầu bằng một xóm nghèo.”
Ở đời thường, chị là vợ của anh Lê Đình Vĩnh và là mẹ của ba cô con gái. Chị chạy marathon, leo núi, uống trà, đọc sách về dinh dưỡng và kinh doanh. Một người phụ nữ đủ đầy vai trò, nhưng không để vai trò nào nuốt mất chính mình.
Tuổi thơ Thái Bình và lần vượt khó đầu tiên
Câu chuyện bắt đầu không hề màu hồng. Học hết lớp 9, gia đình khó khăn, cô bé Vân phải dừng học. Mười lăm tuổi, chị rời quê xuống Nam Định học nghề may. Ở tuổi mà nhiều bạn bè còn được cha mẹ đưa đón, chị đã phải tự lo cho tương lai của mình.
Nhưng điều làm tôi xúc động nhất không phải là cái nghèo. Mà là cách chị phản ứng với cái nghèo. Chị không chấp nhận buông xuôi số phận. Chị quay lại trường, ôn luyện và thi đỗ vào lớp chuyên Văn.
Đến lớp 12, chị đạt giải nhất học sinh giỏi cấp tỉnh môn Địa lý. Từ một cô thợ may nhỏ tuổi thành học sinh giỏi nhất tỉnh. Đó là lần “tự tái tạo” đầu tiên trong đời Phạm Thị Vân. Và như bạn sẽ thấy, nó không phải lần cuối.
Phạm Thị Vân và những năm tháng trên bục giảng
Năm 2009, sau khi tốt nghiệp Đại học Sư phạm Hà Nội, chị trở thành cô giáo dạy Địa lý. Nơi chị chọn đứng lớp không phải thành phố lớn. Đó là một trường cấp 3 ở miền núi Quảng Ninh.
Với một cô gái từng phải bỏ học vì nghèo, được đứng trên bục giảng là một giấc mơ thành hiện thực. Nghề giáo cho chị sự ổn định, sự kính trọng và một con đường an toàn đến tận lúc nghỉ hưu.
Nhưng cũng chính ở đây, chị nhận ra một sự thật quan trọng. Ổn định và hạnh phúc là hai thứ khác nhau. Có những người ở yên trong vùng an toàn cả đời mà lòng vẫn không yên. Chị thuộc kiểu người còn lại: biết ơn bục giảng, nhưng nghe rõ tiếng gọi của một cuộc đời rộng hơn.
Rời vùng an toàn: bước ngoặt sang kinh doanh
Năm 2012, chị đưa ra quyết định mà nhiều người thân can ngăn: rời nghề giáo. Bỏ biên chế thời điểm đó chẳng khác nào “ném đi cả tương lai”. Nhưng chị hiểu mình muốn gì.
Chị bắt đầu bằng những bước rất nhỏ: bán hàng online trên các diễn đàn như Chợ Điện Tử, Webtretho, Làm Cha Mẹ. Không ai gọi đó là “khởi nghiệp hoành tráng” cả. Chỉ là một người mẹ trẻ kiên trì đăng bài, trả lời từng khách, gói từng đơn hàng.
Điều này làm tôi nhớ đến chính hành trình của mình, khi tôi từng có một năm gần như không có đơn hàng. Mọi thành quả lớn đều bắt đầu từ những ngày âm thầm không ai vỗ tay. Ai đi bán hàng online rồi sẽ hiểu: kiên trì là loại vốn quý nhất.
Từ những đơn hàng nhỏ đó, chị xây dần hệ thống, đội ngũ và uy tín. Enterbuy Việt Nam ra đời và lớn lên từ chính đôi tay ấy.
Phạm Thị Vân – nữ CEO không ngừng học
Điểm tôi nể nhất ở Phạm Thị Vân không phải doanh thu hay quy mô công ty. Mà là tinh thần học không ngừng nghỉ.
Năm 2017, sau 5 năm lăn lộn thương trường, chị quay lại giảng đường học thạc sĩ. Năm 2020, chị tốt nghiệp MBA – Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh. Một CEO đang bận trăm việc vẫn chọn ngồi lại làm học trò. Bởi chị hiểu: kinh nghiệm giúp ta đi nhanh, nhưng kiến thức nền tảng mới giúp ta đi xa.
Chị áp dụng bài bản mô hình R-STP-MM-I-C của Philip Kotler vào doanh nghiệp. Chị xây công ty theo hướng tự động hóa, để hệ thống vận hành mà không phụ thuộc vào một mình mình. Nhờ vậy, chị có được thứ mà nhiều chủ doanh nghiệp mơ ước: thời gian.
Sống hạnh phúc tự do theo cách của Phạm Thị Vân
Thời gian ấy, chị không dùng để khoe. Chị dùng để sống.
Chị hoàn thành nhiều giải marathon đường trường và vượt núi. Vietnam Mountain Marathon 2019 với cự ly 42km. Tiền Phong Marathon 2021 tại Pleiku. Chị leo đỉnh Fansipan, khám phá hang Sơn Đoòng, đi caravan từ Hà Nội sang tận Tây Tạng.
Nhưng tự do của chị không chỉ nằm ở những chuyến đi lớn. Nó nằm cả trong những điều rất nhỏ: một buổi ngồi uống trà, một buổi dạo giữa thiên nhiên, một bộ phim tâm lý xem trọn vẹn. Chị đọc về sức khỏe, dinh dưỡng, kinh doanh mỗi ngày.
Chị có một triết lý hạnh phúc mà tôi rất tâm đắc: “Người hạnh phúc nhất là người tự chọn.” Tự chọn công việc. Tự chọn lối sống. Tự chọn cả cách phản ứng với nghịch cảnh. Thành công chỉ là kết quả. Quyền được chọn mới là phần thưởng lớn nhất.
Hành trình mới: người chị đồng hành của phụ nữ
Năm 2026, Phạm Thị Vân bắt đầu một hành trình mới. Chị chia sẻ trên mạng xã hội về mối quan hệ gia đình và sự phát triển của phụ nữ.
Chị không tự nhận mình là chuyên gia. Chị định vị mình là “người chị đã đi qua”. Đã đi qua cảnh “gánh ca ba” — việc trường, việc nhà, chăm con. Đã đi qua cả cảm giác cô đơn trong chính cuộc hôn nhân của mình, dù chẳng ai có lỗi.
Chính sự thật thà đó làm chị khác biệt. Chị không bán công thức chữa lành. Chị trao góc nhìn, rồi để mỗi người phụ nữ tự chọn con đường của mình. Ai muốn tìm hiểu thêm về chị, có thể đọc trực tiếp tại phamthivan.vn.
Điều tôi học được từ Phạm Thị Vân
Nhìn lại cả hành trình, tôi rút ra ba bài học lớn từ Phạm Thị Vân.
Thứ nhất, xuất phát điểm không quyết định đích đến. Một cô bé phải bỏ học đi may thuê vẫn có thể trở thành thạc sĩ, nhà giáo, rồi CEO. Thứ chị có không phải may mắn, mà là sự lì đòn với ước mơ của chính mình.
Thứ hai, vùng an toàn là nơi ấm áp nhưng chật chội. Mỗi lần chị dám bước ra — bỏ nghề may đi học lại, bỏ bục giảng đi kinh doanh — cuộc đời chị lại rộng thêm một khoảng. Tôi cũng từng được thầy Phạm Thành Long đẩy ra khỏi vùng an toàn như thế, nên tôi hiểu giá trị của cú bước chân ấy.
Thứ ba, thành công thật sự phải bao gồm hạnh phúc và tự do. Doanh nghiệp vận hành tự động để chủ của nó được chạy marathon, leo núi, ở bên ba con gái. Đó mới là bức tranh trọn vẹn của một sự nghiệp đáng sống.
Cảm ơn chị Vân — người phụ nữ nhắc tôi nhớ rằng cuộc đời này là của mình, và mình luôn có quyền chọn lại. Nếu bạn đang đứng trước một ngã rẽ, mong câu chuyện của Phạm Thị Vân cho bạn thêm một chút can đảm để bước.
